اولین دوره ی آموزش مجازی شرف النور (کلیک کنید)

حیا در سبک زندگی اسلامی(جلسه هشتم درس اخلاق حجت الاسلام بهشتی)

جلسه هشتم درس اخلاق: حیا در سبک زندگی اسلامی

جلسه ی هشتم استاد سید جواد بهشتی
موضوع: حیاء
*** ویرایش شده توسط واحد پژوهش مؤسسه شرف النور ***

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

مادر همه ی خوبی ها


سلام و درود خدا بر شمایی که وقت گذاشته اید برای این که زندگی خود را بر اساس دینِ خدا طراحی کنید… .
از پیامبر عزیز ما پرسیده اند که این مکارم اخلاق – یعنی بزرگی های اخلاق – چیست؟ در چند حدیث از ائمه هم پرسیده اند…، – خواهش می کنم این حدیث را دقت کنید – پیامبر و امامان ما یک سلسله صفاتی را شمرده اند، راستگویی، امانت داری، وفای به عهد، مهمان نوازی، جوانمردی، خوش اخلاقی، اما آخر آن، این را فرموده اند: وَ رَأسُهُنَّ الحیاء، ریشه و اساس و مادر همه ی خوبی ها “حیا” است؛ حیای در نگاه، حیای در زبان، حیای در تماس، حیای در دامن…؛ هر چند شاید کسی باور نکند که از راستگویی، از امانت داری ، و از وفای به عهد مهم تر است! و رَأسُهُنَّ الحیاء؛ عجب صفتی است…!
امام صادق علیه السلام فرمود: “حیا اگر ده قسمت باشد نه قسمت آن مربوط به خانم ها است”. ای خانم ها! مسئولیت شما در این حوزه خیلی سنگین است؛ لباس پوشیدن، آرایش کردن، نگاه کردن، بازار رفتن، راه رفتن، عروسی ها، و عزاداری های شما، خیلی مهم است؛ حیا اگر ده قسمت داشته باشد، نه قسمت آن مربوط به خانم ها است؛ آن ها هستند که جامعه را پاک نگه می دارند.
عجب حدیثی پیغمبر فرموده است که: لا دینَ لِمَن لا حیاءَ لَهُ، دین ندارد هرکس حیا ندارد؛ “حیا” یعنی چه؟ یک ودیعه ای است که آفریدگارِ ما، در وجود ما قرار داده است، آن ودیعه این است که هر وقت به زشتی می رسیم ، مانند یک کلام زشت، یک عکس زشت، یک رفتار زشت، و یا یک لباس زشت، بدمان می آید، اسم این “حیا” است.

 

حیا یک امر الهی و انسانی


ما در باطن خود حتی اگر مسلمان نباشیم،اما این صفت در انسان وجود دارد، چون حیا فقط برای مسلمان ها نیست، بلکه مسیحی ها، یهودی ها، و حتی آن هایی که خدا را قبول ندارند ولی انسان هستند، حیا را دوست دارند. الان این وسیله ای که دست همه ی مردم جهان است، به نام موبایل…، حتی اگر به کشور هایی که مسلمان نیستند و خدا را هم نمی پرستند برویم، می بینیم که مادر به بچه ی خود مثلا در مورد آن کلیپی که برای چند نفر فرستاده است، می گوید عزیز من زشت است؛ این را چه کسی به او می گوید؟ در وجود او و در سیستم او چیزی است به نام “حیا” که می گوید این شعر زشت است، این جک زشت است، این حرف زشت است، این عکس زشت است، و یا این شوخی زشت است.
پیامبران یکی از صفاتی که داشتند “حیِّی” یعنی با حیا بودند. خداوند در قرآن کریم وقتی قصه تعریف می کند، قصه های اضافی را تعریف نمی کند، اما وقتی راه رفتن دختر شعیب را تعریف می کند، از این معلوم است که خداوند بر راه رفتن زنان تکیه می کند، و جائَتهُ اِحدَاهُمَا تَمشِی عَلَی استحیاءِ، یکی از دو دختر شعیب، می آمد به سوی موسی به طوری که با حیا راه می رفت؛ “تَمشِی” یعنی راه می رفت “علی استحیاء”؛ چند وقت پیش در همین میدان شهدای تهران، من آمدم گذر کنم، دیدم یک خانمی وسط میدان یک طوری راه می رفت که تمامِ دور تا دور میدان هر کسی هر کاری داشته بود رها کرده، و به راه رفتن او نگاه می کرد، یعنی تمام وجود او را شیطان گرفته بود.

 

حیا شرط ایمان


خداوند بی حیا را به بهشت نمی برد…! برادر ها! خواهر ها! چه قدر ما آرزو می کنیم که امام زمان را ببینیم؟!، چه قدر گریه کرده ایم، چه قدر نماز خوانده ایم که یک بار در عمرمان امام زمان را ببینیم؛ اما امام زمان می فرماید: “چشم و دامن باید با حیا باشد تا من را ببیند؛ و الَّذِینَ هُم لِفُرُوجِهِم حَافِظُون، مومنان که رستگارند، کسانی هستند که حیا دارند، عفت دارند و دامن های خود را از بی عفتی مراقبت می کنند.

 

اهمیت آموزش حیا


قرآن کریم به پدر ها و مادر ها می فرماید در مورد بچه های خود، دختران و پسرانی که هنوز بالغ نشده اند، یعنی پنج ساله، شش ساله، و یا هفت ساله اند وقتی می خواهند وارد اتاقِ خوابِ پدر و مادر بشوند، در این ساعت ها، آن ها را عادت بدهید که در بزنند و اجازه بگیرند…؛ این سبک زندگی مسلمانی است. در سوره ی نور آمده است که ای مسلمان ها! “حیا” باید از کودکی شکل بگیرد؛ در زمانی مثلِ صبح خیلی زود، یا ظهر که پدر و مادر برای استراحت به اتاق خواب رفته اند، یا شبِ دیر وقت، در این سه وقت فرزندان خردسال ما اگر با پدر و مادر کاری دارند، این را باید به آن ها آموزش بدهیم، که “در بزن پدر جان… مادر جان…، و مثلا بگو “مامان خانوم اجازه هست؟”. این آموزش حیا است.
یک پدر به پسر خود گفت که برو و از همسایه یک چیزی بگیر و بیا…؛ پسر آمد، در خانه باز بوده است و بدون این که در بزند، وارد خانه ی همسایه شد، و همسایه هم با خانم خود، هم آغوش بودند؛ خیلی به آن ها بر خورد! آنگاه ناراحت آمد به مسجد و خدمت پیغمبر گفت: یا رسول اللّه، ما آسایش نداریم! این چه زندگی است، که در جامعه ی اسلامی، پسر بچه به خودش اجازه داده است بدون اینکه در بزند وارد خانه شود؟! آنگاه این آیات نازل شد که هر کسی می خواهد وارد شود، در بزند، سلام کند، اجازه بگیرد، اگر صاحب خانه اجازه داد آنگاه وارد شود.

 

ترویج حیا و جلوگیری از بی حیایی


حدیث داریم پیغمبر عزیز ما صل الله علیه و آله سلم چشم های ایشان حالت نیمه باز داشته است، – بعضی ها چشم هایی دارند مثل گرگ – فرمود چشم های پیغمبر طوری بوده است، مثل کسی که از تپه می آید پایین، یعنی چشم های ایشان تا جلوی پا را می دیده است؛ اسلام چشم با حیا را می پسندد. یک وقتی در بعضی از دوره های نمایندگی مجلس شورا، متأسفانه بعضی از خانم هایی که رأی آورده بودند، چشم در چشم نمایندگان مرد می کردند، آن مرد ها هم، حیا می کردند و چشمان آن ها پایین بود، ولی آن خانم می گفت “قشنگ چشم هایت را در چشم من بینداز و حرف بزن، و گرنه من جوابت را نمی دهم!” این مسیئله ترویج بی حیایی است! دشمن بی حیایی را ترویج می کند، ولی ما باید حیا را ترویج کنیم، اسلام عزیز حیا را می پسندد.
خدای مهربان یک غریزه ای را در وجود دختر و پسر قرار داده است، که تا قبل از بلوغ، این غریزه خواب است وفعال نیست، دختر و پسر که بالغ می شوند، این غریزه را خداوند طوری تنظیم کرده است، که با “رؤیا” و “خواب” دفع می شود؛ این غریزه نباید تحریک بشود تا وقتی که زمان ازدواج برسد؛ متأسفانه متأسفانه و متأسفانه، این پدر، این مادر، این رادیو، تلوزیون، ماهواره، اینترنت و…،همگی دست به دست هم می دهند که این را خراب کنند، در نتیجه این غریزه به صورت زودرس تحریک می شود؛ یک دفعه می بینی دیگر بچه درس نمی خواند، ورزش نمی کند، دل به کار نمی دهد، فقط دنبال یک ماجرایی است که خدا نمی پسندد، و انتهای آن هم جهنم است!
قرآن کریم در سوره ی نور به پیامبر می فرماید: “به مردان مؤمن بگو چشمانتان را از نامحرمان بپوشانید، این برای پاکی شما و برای رشد شما، مفید است، ای پیامبر به زنان با ایمان بگو، چشمانتان را از نامحرمان بپوشانید، به پوشش خودتان ملاحظه کنید، آرایش شما نباید پیدا باشد” اسم این ها را اسلام “حیا” گذاشته است، قرآن کریم به زنان می فرماید: فلا تَخضَعنَ بِالقَول، با عشوه گری حرف نزنید! تا در نتیجه یک مردی که مرض دارد طمع کند و به سمت شما بیاید.

 

حیا در سیره ی اهل بیت علیهم السلام


امیرالمؤمنین فرمود: الحیاءُ مفتاحُ کلَّ خَیر، کلید همه ی خوبی ها “حیا” است.
پیغمبر فرمود: إنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الحَیِّی الحلیم العفیف، خداوند آدم با عفت با حیایی که حلیم است را دوست می دارد.
پیغمبر فرمود: إنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الجَنَّةَ علی کُلِّ فَحَّاشٍ بَذِیء قلیل الحیاء، خداوند بهشت را حرام کرده است بر آن کس که فحش می دهد، حرف زشت می زند و حیا ندارد و برایش فرقی ندارد که به او بگویند یا نگویند “لا اُبالی” است.
پیغمبر فرمود بدترین مرد، مردی است که در خانه داد می زند، و حرف های رکیک و زشت می زند؛ این شخص از نظر پیغمبر بد ترین مرد است.
قرآن کریم در سوره ی احزاب آیه ی پنجاه و سه می فرماید: “مسلمان ها! حیا کنید و بی اجازه وارد خانه ی پیغمبر نشوید!”؛ بی اجازه وارد خانه ی پیغمبر می شدند و یکی دو ساعت به ظهر مانده همین طور با یکدیگر اختلاط می کردند، پیغمبرم حیا می کرد و برای آن ها غذا آماده می کرد و غذا را میل می کردند و بلند نمی شدند که بروند – این هم نوعی بی حیایی است – پیغمبر هم خجالت می کشید که بگوید بلند شوید بروید…؛
اولا وقتی دعوت شدید، همان ساعتی که دعوت شده اید وارد شوید، طبق ساعتی که تمام شد، آن مجلس را ترک کنید، و نگذارید صاحب خانه به زحمت بیفتد، قرآن کریم درباره ی حجاب زن ها می فرماید: و لا یُبدِینَ زینَتَهُنَّ إلَّا مَا ظَهَرَ منها، آرایش های خود را مگر آن مقدارِ طبیعی که پیدا است – آن ها مشکلی ندارد – نباید آشکار کنید؛ عرب ها به جز النگو، چیزی به نام خلخال داشتند که به مچ پاهای خود می بستند و گاهی صدا می داد، آن هم نباید صدا کند تا کسی که طمع دارد، به سمت شما حرکت کند.
امام حسن و امام حسین علیهما السلام، بچه بودند و در شطی، داخل نهری، داشتند با شلوار شنا می کردند، یک رهگذری آمد که رد بشود، گفت ای عزیزان و ای فرزندان پیغمبر، شلوار شما خراب می شود، چرا با شلوار شنا می کنید؟ به آن رهگذر فرمودند که اگر شلوار ما خراب شود بهتر از این است که حیاء ما خراب شود.

 

بهشت، مدلِ زندگی ما است


یک زمانی حاج آقای قرائتی در برنامه ی درس هایی از قرآن، این را فرمود که این وزنه بردار ها به جای این لباس های تنگ، آیا نمی شد لباسی بپوشند که حیاء آن ها حفظ شود؟ چقدر؟ چهار صد گرم مثلاً تفاوت آن بود؟! چقدر مسخره کردند آقای قرائتی را! چقدر مسخره کردند!
جامعه ی بشری در پایان که در همه جا سر خورده شود آخرش به سبک زندگی الهی و سبک زندگی اسلامی خواهد رسید؛ حیا در پوشش، لباس تنگ، لباس نازک، لباس تحریک کننده…
پیغمبر حتی بعضی از مردان را لعنت کرد! مردان پرسیدند برای چه ما را لعنت می کنی یا رسول الله؟! فرمودند: “به خاطر این که خانم های شما لباس های تحریک کننده می پوشند، و شما جلو گیری نمی کنید، و این بی حیایی، در جامعه ترویج پیدا می کند.
در دعای کمیل می خوانیم اللَّهُمَّ اغفِر لِیَ الذُّنوبَ الَّتِی تَهتِکُ العِصَم، خدایا گناهانی که ما باعث شده ایم پرده ی بی حیایی پاره شود، آن گناه را بیامرز!. قرآن کریم وقتی زنان بهشتی را توصیف می کند، می گوید أزواجٌ مُّطَهَّرة، زنان پاکیزه، لَم یَطمِثهُنَّ إنسٌ قَبلَهُم و لَا جانٌّ، باکره، پاکیزه؛ حتی در مورد زنان بهشتی، قرآن نمی گوید که در بهشت با عشوه گری راه می روند، بلکه می گوید در “خِیَام” هستند، یعنی یک خیمه ای وجود دارد در بهشت، و این طور نیست که ولنگ و باز در خیابان های بهشت راه بیفتند، این ها حساب و کتاب دارد…
بهشت، مدلِ زندگی ما است.
از خداوند می خواهیم که همه ی ما را مُتَخَلِّق به اخلاق خود، و پیرو پیامبر و اهل بیت خود قرار بدهد و آینده ی ما را خوش تر از حال و گذشته ی ما، تقدیر بفرماید ان شاالله….
خدا نگه دار شما…

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

توسط
تومان